Маңғыстау облыстық сотының Қазақстан Республикасы Қылмыстық iс жүргiзу кодексiнiң 292-бабының алтыншы бөлiгiн конституциялық емес деп

тану туралы ұсынымы жөнiнде

 

Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесiнiң

1999 жылғы 5 мамырдағы № 8/2 қаулысы

 

Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi құрамында Төраға Ю.А. Ким және Кеңес мүшелерi Н.I. Өкеев, Ж.Д. Бұсырманов, А.Е. Есенжанов, А.К.  Котов, Қ.Ә. Омарханов және В.Д. Шопин қатысқан, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы М.С. Нәрiкбаевтың, Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары С.О. Оңғарбаевтың, Қазақстан Республикасының  Әдiлет  вице-министрi К.А. Мәмидiң, сарапшы- заң ғылымдарының докторы, Д. Қонаев атындағы Гуманитарлық университеттiң профессоры М.Ч. Қоғамовтың қатысуымен, Қазақстан Республикасы Конституциясы 72-бабының 2-тармағына және Қазақстан Республикасы Президентiнiң «Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi туралы» конституциялық заң күшi бар Жарлығының 17-бабы 4-тармағы 1) тармақшасына сәйкес, ашық отырысында Маңғыстау облыстық сотының Қазақстан Республикасы Қылмыстық iс жүргiзу кодексiнiң 292-бабы алтыншы бөлiгiн конституциялық емес деп тану туралы ұсынымын қарады.

Қолда бар материалдарды зерделеп шығып, баяндамашы Қ.Ә. Омархановтың хабарламасын және отырыс қатысушыларының сөйлеген сөздерiн тыңдап, Конституциялық Кеңес мынаны

 

АНЫҚТАДЫ:

 

1999 жылғы 6 сәуiрде Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесiне Республика Конституциясының 78-бабына сәйкес Маңғыстау облыстық соты Қазақстан Республикасы Қылмыстық iс жүргiзу кодексiнiң (бұдан әрi – ҚIЖК) 292-бабы алтыншы бөлiгiн конституциялық емес деп тану туралы ұсыныммен өтiнiм бердi.

Маңғыстау облыстық сотының өтiнiм беруiне Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты төралқасының Өтегенов пен Дядовке қатысты қылмыстық iс бойынша қаулысы себеп болды. Жәбiрленушi Т. Самутинаның шағымы бойынша бұл сот сатысы, айыпталушылардың  жағдайын  нашарлататын  негiз  бойынша, алдында болып өткен барлық сот қаулыларының күшiн жойған және iстi жаңадан қарауға жiберген.

Маңғыстау облыстық соты, ҚIЖК-нiң 461-бабы екiншi бөлiгiнде белгiленген шағым беру мерзiмiн Самутина өткiзiп алғандықтан, Жоғарғы Сот төралқасы оның шағымын өндiрiске қабылдауға тиiс емес едi деп есептейдi. Алайда, айыпталушы Дядов пен оның қорғаушысы Жоғарғы Сот пленумына төралқаның заңсыз қаулысына шағым бере алмайды, себебi жергiлiктi соттар бiрiншi саты бойынша қарайтын iстердiң категориялары үшiн Жоғарғы Соттың төралқасы соңғы - ең жоғары қадағалау сатысы болып табылады. Облыстық соттың пiкiрi бойынша, Жоғарғы Сот пленумының ҚIЖК-нiң 292-бабы екiншi бөлiгiнде көрсетiлген тұлғаларға қатысты iстер бойынша осы сот төралқасының қаулыларын қайта қарай алу мүмкiндiгiн көздейтiн ҚIЖК-нiң 292-бабы алтыншы бөлiгi, Жоғарғы Сот төралқасы олар үшiн соңғы саты болып табылатын азаматтардың өзге категориясының сот арқылы қорғалу  құқығына нұқсан келтiредi. Мұнда облыстық сот азаматтардың Республика Конституциясының 13-бабы 2-тармағында (өз құқықтары мен бостандықтарының сот арқылы қорғалуына құқығы) және 39-бабы 3-тармағында (13-бапта көрсетiлген құқықтарды шектеуге жол бермеу) бекiтiлген құқықтарына нұқсан келтiрудi көрiп отыр.

Баяндалғанды есепке алып, Маңғыстау облыстық соты 1999 жылғы 5 наурызда бұл iс бойынша өндiрiстi тоқтата тұрды және ҚIЖК-нiң 292-бабы алтыншы бөлiгiн Республика Конституциясына сәйкес емес деп тану туралы ұсыныммен Конституциялық Кеңеске өтiнiм бердi.

Маңғыстау облыстық сотының Қазақстан Республикасы ҚIЖК- нiң   292-бабы алтыншы бөлiгi<